| | Yavuz Sultan Selim Han döneminde, İran hükümdarı Şah İsmail,
kıymetli mücevherler ile dolu bir hediye sandığı gönderiyor, hünkâra.
Sandık açılır. İçinden çeşit çeşit değerli taşlar, kıymetli atlas,
kadife kumaşlar çıkar.
Fakat, sandık açılır açılmaz, etrafa pek fena bir koku yayılır.
Önce, hiç kimse bir anlam veremez, nadide mücevherler ile dolu
sandıktaki bu fena kokuya.
Sonra, mesele anlaşılır. Sandığın dibine insan dışkısı
doldurulmuş. Yani, Şah İsmail, aklı sıra, cihan padişahına hakaret
ediyor. Cihan padişahı emir verir,
"Herkes düşünsün, bu edepsizliğe, Osmanlı'nın şanına yakışacak
şekilde bir mukabelede bulunmalıyız."
Ve çözümü yine kendisi bulur. Aynı şekilde değerli mücevher ve
kumaşlarla süslü bir sandık hazırlatılır. Sandığın içine, o zamanın en
nefis gül kokulu lokumlarından hazırlanmış bir kutu yerleştirilir.
Kutunun altına da, bir satırlık yazıdan ibaret pusula iliştirilir.
Hediye sandığı, itina ile süslendikten sonra, Şah İsmail'e gönderilir.
Sandık, Şah'ın huzurunda açılır. Sandık açılır açılmaz, etrafa
mis gibi gül kokusu yayılır.
Mücevher vs. gibi hediyeler takdim edildikten sonra, Osmanlı
Elçisi Şah'ın tedirgin olmaması için, önce kendisi tatmak kaydıyla büyük
bir saygı ve nezaketle, Şah İsmail'e lokumdan ikram eder. Bilâhare,
görevliler, huzurda bulunanlara teker teker ikram etmeye başlarlar,
lokumdan.
Şah, bütün bu olup bitenlere bir anlam veremez. Osmanlı Elçisi,
Şah'ın şaşkınlığını gidermek için, lokum kutusunun altına iliştirilmiş
mütevazı pusulayı uzatır.
Pusulayı okuyan Şah'ın yüzünde, bu sefer, şaşkınlığın yerini
büyük bir utanç ifâdesi alır;
Şöyle yazar pusulada:
"İsmail, herkes yediğinden ikram eder." | |
