On Dökme

Çocuğun doğumundan, on gün geçtikten sonra, anne ve çocuk banyo ettirilerek, temizlenmeleri sağlanır. Bu günde yakınları çeşitli hediyelerle çocuğu görmeye gelirler. Halk arasında "on dökme" olarak bilinen bu gün, yalnız bayanların katıldığı şenlikli bir ortam içersinde geçer. Çocuğun kısa bir süre sonra kopan göbeği özenle alınarak, ileride çocuğun olması istenen mesleğin icra edildiği yerlere gömülür. Çocuğun göbeği nereye gömülmüşse, ileride o işi yapacağına inanılmaktadır.

Kız Beğenme
Iğdır ve yöresinde evlenme ile ilgili adetler de çok görkemlidir. Çeşitli vesilelerle (düğünlerde, bayram ziyaretlerinde, pazarda vs.) kızı, gören ve beğenen gençler, evlenme isteklerini ailelerine çeşitli yollarla duyururlar. Direkt olarak anneye ve babaya söylenmesi hoş karşılanmaz. Bunun için çeşitli simgeler veya aracılar kullanılmaktadır. Oğullarının bu isteğini öğrenen aile büyükleri kısa ve titiz bir araştırmadan sonra kızı ve ailesini beğenirlerse, kıza elçi gitmeye karar verirler.


Kız İsteme(Nişan)
Erkek tarafı, kız evine hatırı sayılır kimselerle elçi gider. Kız evine giden elçiler Allah''ın emrini anarak, kızı babasından isterler. Kız tarafından olumlu cevap alınınca hazırlıklar yapılıp birkaç gün içerisinde kız evine akrabalar, komşular ve yakınlarla birlikte gidilerek söz kesilir. Erkek tarafı bu gidişte bulunanlara ikram edilmek üzere tatlı başta olmak üzere, bir çok malzeme götürürler. Burada kız tarafına verilecekse başlık, altın vs. gibi çeyiz ile ilgili işler karara bağlanır. Daha sonra hayır dualarla kızın parmağına "belge (söz) yüzüğü" takılır. Söz kesimini müteakiben, daha sonra kararlaştırılan bir günde nişan töreni yapılır. Nişan törenini bazı aileler çalgısız ve yemekli yaparken, bazı aileler de çalgılı yapmaktadır. Törenin Belli bir yerinde davetlilerin huzurunda, hatırı sayılır bir kişi tarafından nişanlılara yüzükleri dualar ve alkışlar arasında takılır. Bu arada törene gelenler de çeşitli hediyeler takdim ederler.
Nişandan sonra düğüne kadar, bayramlarda, çilelerde, sair özel günlerde mutlaka gelinin ziyaretine erkeğin yakınları çeşitli hediyelerle giderler. "Görüş" adı verilen bu ziyaretlerde "Honça" tabir edilen ve en önde giden tepsi içerisinde, üzeri kapalı hediyenin çok büyük bir önemi vardır.

Düğün
Nişanın yapılmasından sonra, her iki ailede uygun olan bir zamanda düğün tarihi kararlaştırılır. Düğün vakti geldiğinde her iki aile yapılan hazırlıkları bir daha gözden geçirir, varsa eksiklikler giderilir. Düğünler genellikle diğer safhalara nazaran daha görkemli olmaktadır. Eskiden üç gece, üç gündüz olarak yapılan düğünlerde, davul, zurna, ney, kabık ha-mame, akardion gibi çalgılar kullanılmaktadır. Bu düğünlerde, cambaz, güreş, at yarışı gibi bir çok etkinlik icra edilmekteydi. Ancak, her safhada olduğu gibi günümüzde bu adetlerde de büyük değişiklikler olmaktadır.

Kirvelik

Kirvelik, Iğdır ve yöresinde önemli bir olgudur. Eski Türkler''de de kirveliğe benzer bazı adetler görülse de, esas önemini islamiyetle birlikte kazanmıştır.Sünnet ettirilecek çocuğun kirvesi büyük bir özen ve dikkatle seçilir. Zira, kirve olunduktan sonra her iki taraf ta birbirlerini kendi ailelerinin içerisinde mütalaa eder. Acısıyla, tatlısıyla, her zaman kirveler birbirlerinin yanındadırlar. Bu iş o kadar önem kazanmıştır ki, kirve, kirvenin kızını almaz, şeklinde bir adet te geliştirilmiştir. Bazı aileler sünnet yaparken, aynen düğünde olduğu gibi çalgılı ve eğlenceli yaparlar. Genellikle, sünnetle birlikte geniş bir davetli topluluğuna yemek ikram edilir. Çocuklar sünnet olduktan sonra davetliler ve yakınları tarafından para ve çeşitli hediyeler

verilir. Ayrıca iki gün sonra da "külden çıkarma" yapılır.

Bayram Ziyaretleri

Bölgede, bayramların da büyük bir önemi vardır. Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı, Nevruz Bayramı ve Çile Çıkışları büyük bir coşku ile yaşanmaktadır.

Ramazan ve Kurban bayramlarının kendilerine özgü dini vecibeleri yerine getirildikten sonra, bilhassa büyükler ve hastalar ziyaret edilir. Çeşitli hediyelerin verildiği bu ziyaretlerde büyüklü, küçüklü herkes coşku ve neşe içerisindedir. Küskünler barıştırılır, çocukların gönülleri alınır, nişanlı kızlar ziyaret edilir.

Nevruz ve çile görüşleri de tarihin derinliklerinden bizlere miras kalan çok güzel adetlerimiz-dendir.

21 Mart öncesinde başlayan Nevruz kutlamaları, yeni bir başlangıç, aydınlık, mutlulukların kapısı olarak bilindiğinden çok görkemli geçer. Dini bayramlarda yapılan törenlerin yanında, koç, manda döğüşleri, at yarışları, yumurta tokuşturmaları en az yedi çeşit kuru yiyeceğin alınarak pay edilmesi, kapı dinleme gibi bir çok etkinlikler yapılmaktadır. Nevruz bölümünde daha ayrıntı ile anlatacağımız gibi göz kamaştıran etkinlikler yapılmaktadır.

Nevruz geleneklerinde görülen nişanlı kızın, oğlanın büyükleri ve yakınlarınca çeşitli hediyelerle ziyaret edilmesi, çile tabir edilen kışın en soğuk günlerinin bitiminde de görülür. Bu tür ziyaretlerde meyve ve sebzeler, götürülen hediyelerin içerisinde daha ağırlıklıdır.

Yukarıda belirttiğimiz bu özel günler halen Iğdır ve yöresinde büyük bir coşkuyla kutlanmakta ve gelenekler yaşatılmaya çalışılmaktadır.

Asker Uğurlama

Türk töresinin gereği olarak Iğdır ve civarında da askerliğe büyük bir önem verilmektedir. Askerlik çağına gelen her Iğdırlı erkek severek ve büyük bir şevkle askerlik hizmetine koşmaktadır. Asker uğurlamaları ise buna paralel olarak çok neşeli ve eğlenceli olur. Askere gidecek gençler, bir-iki ay öncesinden komşu, akraba ve arkadaşları tarafından eğlendirilir, yemek davetlerine çağrılır, çeşitli hediyeler verilir. Askerliğe gidileceği gün davullu, zurnalı bir şölene dönüşmekte ve bu eğlencenin sonunda asker adayları dualar ve kahramanlık türküleri ile vatani görevlerine uğurlanırlar. Asker dönüşlerinde yine ailesi, yakınları tarafından ziyaret edilerek göz aydınlığı verilir.


Koç Katımı

Türk kültüründe önemli bir yeri olan hayvancılık, koç katımı törenleriyle önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.


Iğdır ve yöresinde eskiden beri süre gelen bu adet genellikle koyun sürüleri olanlar arasında yapılır. Ekim ayının son haftasında yapılan bu törende, koçlar rengarenk boyanır, çeşitli meyve (elma, armut vs.) ve şekerlemelerle süslenir. Çobana çeşitli hediyeler alınır. Koç katım günü bir bayram havasında koçlar sürünün içerisine bırakılır.