MUĞLA’DA FLORA - FAUNA VE EKO TURİZM

http://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_01M_CICEK.jpghttp://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_04M_CICEK.jpg

Türkiye gerek bitki florası, gerekse böcek, balık, sürüngen, kuş ve memeli hayvan türleri zenginliğiyle dünyanın önde gelen ülkeleri arasında bulunuyor. Farklı türdeki canlılar biyolojik çeşitlilik olarak değerlendirilir.

Türkiye’nin coğrafi konumu, farklı topoğrafyası, iklim ve toprak yapısı, zengin biyolojik çeşitliliğinin kaynağı.

Türkiye’nin 8715 türde 10 bin 400 takson bitki florasına sahip olduğunu belirtiyor ilgili kaynaklar. Bitki florası sayısının Suriye’de 3500, İran’da 7000, Bulgaristan’da 3300, Almanya’da 2500 ve İngiltere’de 2000 olduğu dikkate alınırsa, Türkiye’nin sahip olduğu zenginlik daha iyi anlaşılır..

Bir yerde bulunan bitkiler listesi Flora, bitkilerin farklılaşma alanları çok özel ve sınırlı ise bu bitki türleri de Endemik diye adlandırılıyor.

Türkiye Endemik bitki türleri yönünden de özel bir zenginliğe sahip.

BU zenginliğin büyük bölümü de Muğla il sınırları içinde.

Peki Türkiye ve Muğla bölgesi, bu zenginliğini turistik bir ürün olarak değerlendirebiliyor mu?

Son yıllarda az sayıda da olsa seyahat acentaları, özelleştirilmiş fauna flora turları düzenliyorlar. Özellikle Muğla il sınırları içindeki turizm merkezlerinde tur operatörleri ve seyahat acentaları fauna-flora turları için özendirilebilir. Zaten yapılagelmekte olan günübirlik çevre turları içine, nadide bitki türleri(endemik) keşfetmek, tanıtmak gibi aktiviteler eklenebilir. Yüzbinlerce dünyalının, sadece bu tür özel bitki türlerini keşfetmek, tanımak için günlerce süren turlara katıldıkları unutulmamalıdır.

Muğla’nın Endemik bitki türleri
Ülkemizdeki endemik türlerin başında, sadece Muğla sahil şeridiyle Çine Çayı çevrisinde yetişen sığla ağaçları geliyor. Yine endemik türler arasında İzmir’den Muğla kıyılarına kadar dağların kayalıkları arasında yetişen ada çayı, Muğla ve Aydın kıyılarındaki ormanlık alanlarda yetişen sığır kuyruğu, Kuşadası ve Ortaklar çevresinde yetişen çan çiçeği, Muğla, Aydın, Ödemiş ve Orta Toroslarda görülen dikenli papatya, Muğla ve İzmir sahillerinde yetişen yüksük otu,Muğla Sandras Dağları’nda yetişen peygamber çiçeği gibi bitki türleri de bulunuyor. Muğla’nın Köyceğiz İlçesi yakınındaki Sandras Dağında çok sayıda endemik bitkinin bulunduğu dünyadaki ender yerlerden biri olduğu, sahip olunan zenginliklere dikkat edilmesi gerektiği dile getiriliyor.

Muğla'da Fauna ve Flora

http://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_01MAVI_YENGEC.jpghttp://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_09M_CICEK.jpg

Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi, Muğla ili sınırları içinde ve ilin güneydoğusunda yer alan bölgede Akdeniz iklim tipi hakim.

Girintili çıkıntılı kıyıları ve koylarıyla yat turizmi yönünden de önemli bir potansiyele sahip bu bölge. Akdeniz bitki topluluğu elemanlarını tümünü bir arada görmenin mümkün olduğu bölgede, Kızılçam ve günlük ormanları büyük bir değer taşıyor.

Kaliteli orman örtüsü ise Gökova Körfezi’nin kuzey kıyısında Kıran dağları yamaçlarında yoğunluk kazanıyor. Azmaklarla beslenen Gökova ve çevre dağlar, zengin florayı barındırıyor.

Bu bölge hayvan varlığı açısından da oldukça zengin. Özellikle Gökova Körfezi güney kesiminde yabani hayvan varlığı oldukça fazla..

Fethiye Bölgesi’nde de bitki örtüsü, kıyıda makiler ve daha yüksek yerlede çam(konifer) ormanlarından meydana geliyor. Bu ormanlar Karaçam (Pinus nigra), Kızılçam(Pinus bruita) ve Sedir (Cedrus) ormanları. Kıyılarda fundalıklar, zeytinlikler, meşelikler ve narenciye bulunuyor. Günlük (Liquidambar orientalis) ormanları bu bölgenin de en önemli endemik türü.

Köyceğiz Özel Çevre Koruma Bölgesinde de en yaygın vejetasyon kızıl çam ve günlük ormanları ile maki ve frigana ya ait ağaçcık ve çalı bitkileri. Ayrıca Köyceğiz Gölü etrafındaki sulak ve çorak bataklıklarda gelişen otsu bitkiler de bir başka zenginlik. Kıyılarda kumul vejetasyonu hakim.

İztuzu kumsalını üreme alanı olarak kullanan Caretta caretta’lar ise nesli yok olma tehlikesi altında olduğundan koruma altına alınmış. Göl çevresi, kanallar ve ormanlar çeşitli hayvanların üreme ve barınma yeri olarak zengin bir potansiyele sahip. Dalyan ağzı/İztuzu alanında bulanan caretta caretta deniz kaplumbağalarının ve üreme alanlarının korunması amacıyla, örnek bir proje oluşturulmuş. Gündüz plaj olarak kullanılan alan, geceleri kaplumbağalara terkediliyor. Yumurtlama alanları koruma altına alınıyor, gündüz yumurtlama yapılan bölgelerde şemsiye kullanımına bile izin verilmiyor.

Sadece carett caretta’la değil, günlük ormanları, kumul ve göl kıyısındaki zengin kuş varlığı da koruma altında.

Sakarmeke,leylek, İzmir yalıçapkını, kırlangıç, saz bülbülü, gülen sumru, yılan kartalı, arı kuşu, martı, çeltikçi, küçük beyaz balıkçıl ve diğer çok çeşitli kuş türü bölgeyi kışlama ve kuluçka alanı olarak kullanıyorlar..

Doğal bitki örtüsünü zeytin, kızılçam, sandal ağacı, badem gibi Akdeniz bitki türlerinin oluşturduğu bölgede, yöre halkı tarafından ekonomik amaçla doğadan toplanan kekik, adaçayı, defne yaprağı, keçi boynuzu gibi ürünlerin yanı sıra, seralardaki bitkilerin döllenmesinde kullanılan Bambus arıları ve nesli tükenmekte olan Dağ Keçisi(Capra aegagrus) en önemli biyolojik zenginlik.

Datça Yarımadası’nda Bitki örtüsünün bilinen özelliklerine ek olarak, 1982 yılında daha önceleri sadece Girit Adası’nda endemik olarak bulunduğu sanılan yeni bir endemik hurma türünün (Phoenix theoqhrasti) varlığı ortaya çıkarıldı. Bölgede endemik bitkilerden günlük ağacına (Liquidambar orientalis) da rastlanıyor.

Datça Bozburun yarımadası ulaşım güçlüğü nedeniyle oldukça bakir kalmış bir bölge. Yerleşimlerin dışında kalan alanlar Kültür ve Doğal SİT olarak tanımlanmış. Datça ve Bozburun yerleşmeleri en büyük yerleşimler olarak çevresiyle birlikte geliştirilmiş. Datça ve çevresindeki kentsel sit alanları korunmuş, mimari tarz gözetilerek plan hükümleri buna göre oluşturulmuş.

Orman alanlarının korunması, tarımsal ve hassas alanların, hurma ağaçları badem ve zeytinliklerin korunması esas alınmış. Mevcut ulaşımın geliştirilmesi veya değiştirilmesi önerileri, minmumda tutularak değerlendirilmiş, yeni ulaşım alternatifleri uygun görülmemiş.

Türkiye’de özellikle nesli tükenmekte olan bitki türlerinin korunmasına büyük önem verilmesi, orman yangınlarıyla çok sayıda endemik bitkinin neslinin tükendiği dikkate alınarak orman yangınlarına karşı azami duyarlılığın gösterilmesi daha da önem kazanmakta.

Muğla'da Özel Çevre Koruma Bölgeleri

http://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_09CARETTA.jpghttp://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_13MILAS_BOGAZICI.jpg

Muğla il sınırları içindeki doğa harikaları, koylar ve sulak alanlar Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildi.

Bu alanlar şöyle:

- Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi

- Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi

- Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi

- Datça-Bozburun Yarımadası Özel Çevre Koruma bölgesi

- Patara Özel Çevre Koruma Bölgesi



Anıt Ağaçlar

http://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_964DALYAN%20%20KANAL.jpghttp://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_18M_CICEK.jpg

Muğla, Anıt Ağaçlar Cenneti. Korumaya alınmış, tescil edilmiş toplam 82 adet ağaç var Muğla’da. Bunlar Çınar, Karaağaç, Andız, Karaçam,Karakavak, Meşe, Sığla, Çınar, Palmiye, Ardıç, Okaliptüs, Harnup, Keçiboynuzu, Sakız, Dut, Palamut Menengiç türleri.

En çok da çınar.

Köyceğiz Sandras dağında 700 yıllık karaçam, Yatağan’da Bozöyük Pınarbaşı beldesindeki 6 m çapındaki çınar,

Marmaris Bayır köyünde çapı 6 metre olan bir başka çınar ilk akla gelenler.

Fethiye bölgesindeki anıt ağaçlar listesi ise Fethiye sayfalarında listelendi.

Muğla'nın Endemik Bitki Türleri

http://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_14M_CICEK.jpg http://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_02M_CICEK.jpg

Muğla endemik bit türleri açısından oldukça zengin.

Bir çırpıda sayılabilecek türler şöyle:

Onopordum Caricum

Dünyada yalnız Muğla(Köyceğiz, Datça ve Marmaris) çevrelerindeki alçak arazide, tarla içi ve aralarında yetişen, adını yörenin eski adından almış bir diken türü.

Globularia Dumulosa

Kalker kayalıklarında yetişen, yastık formunda, üzerinde yaşadığı kayanın yüzüne kaplayan bir bitki

Cyclamen Trochopteranthum(Domuztopalağı)

İlkbaharda karların kalkmasıyla birlikte dağları süsleyen, yöreye has bitki türü. Yörede domuzturbu, deve tabanı, yer somunu gibi isimlerle de anılıyor.

Campanula Fruticulosa(Çan çiçeği)

Muğla dağlarının yükseklerinde kaya üzerinde rastlanan bir kaya bitkisi

Sternbergia Candida(Çakıl Nergisi)

Fethiye çevrelerine özgü, başka hiç bir yerde doğal olarak yetişmeyen, erken çiçek açan, kokulu bir bitki. Güneybatı Toros’larda bin yıldır yaşlı Lübnan sedirlerinin gölgesinde, Mar aylarında açar. Sternbergia ailesinin beyaz çiçekli tek örneği.

Liquidambar Orientalis(Güllük ağacı)

Nefes darlığını giderir. tütsü olarak kullanılır. Doğal ortamda, nehir vadileri ve sahillerde yaşayan endemik bir ağaç türü. Nemli ve sıcak iklimi, arazi yapısı bakımından da volkanik, toprak bakımından killi, kumlu, kalkerli ve yeşil serpantinlerden oluşan kahverengi-kırmızı tereosa rengindeki gevşek, besin açısından zengin toprakları sever.

Ek olarak, Ada çayı, Muğla ve Aydın kıyılarındaki ormanlık alanlarda yetişen Sığır Kuyruğu, Kuşadası ve Ortaklar çevresinde yetişen çan çiçeği, Muğla, Aydın, Ödemiş ve Orta Toroslarda görülen dikenli papatya, Muğla ve İzmir sahillerinde yetişen yüksük otu,Muğla Sandras Dağları’nda yetişen peygamber çiçeği ve Datça’da daha önce sadece Girit Adası’nda endemik olarak bulunduğu sanılan yeni bir endemik hurma türü (Phoenix theoqhrasti) de sayılabilir.

Sulak Alanlar

http://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_53KOYCEGIZ_GOKCEOVA.jpghttp://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_09M_CICEK.jpg

Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suları durgun veya akıntılı, acı,tatlı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketlerinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan bütün sular, bataklık, sazlık ve turbalıklar uluslar arası Ramsar Sözleşmesi* ile sulak alan olarak tanımlanıyor.


Muğla İl Sınırlarındaki Sulak Alanlar

http://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_12M_CICEK.jpghttp://www.mugla-turizm.gov.tr/fo/flora/T/tn_18M_CICEK.jpg

Muğla ili Özel Çevre Koruma Bölgeleri sınırlar dahilinde yer alan sulak alanlar şöyle sıralanabilir.

Kocagöl-Kükürtlü Göl ve yanlarında yer alan irili ufaklı göllerden oluşan sistem.

Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi, Dalaman İlçesi sınırları içinde

Dalaman Çayının denizle buluştuğu noktada oluşan sistem.

Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi,Dalaman İlçesi sınırları içinde

Yanıklar, Kargı ve

Çiftlik Bölgesi sistemi

Fethiye-Göcek Özel

Çevre Koruma Bölgesi,Fethiye İlçesi sınırları içinde

Köyceğiz Gölü ve Dalyan Kanalları sistemi

Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi, Köyceğiz ve Ortaca ilçeleri sınırları içinde

Gökova Bölgesi kıyı ve azmaklar sistemi Gökova-Akyaka Özel Çevre Koruma Bölgesi, Akyaka Beldesi, Akçapınar ve Gökçe Köyleri sınırları içinde

Akbük azmakları sistemi

Gökova-Akyaka Özel Çevre Koruma Bölgesi, Yerkesik Beldesi Akbük Koyunda

* Uluslar arası Mevzuat. Sulak alanları yaşanan çevre problemlerinden korumak amacıyla geliştirilen en önemli

düzenleme 1971 yılında İran’ın Ramsar kentinde kabul edilen "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslar arası Öneme Sahip Sulakalanlar Hakkında Sözleşme" veya kısaca RAMSAR Sözleşmesi olarak bilinen sözleşmedir.

Uzun vadede ulusal sulak alan politikalarının geliştirilmesini amaçlayan Sözleşmedeki en önemli düzenleme, Uluslar arası Öneme Sahip Sulak Alanlar Listesi veya kısa adi ile Ramsar Listesidir. 17,05,1994 tarihli 21937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan sözleşmeye Türkiye 1994 Kasım tarihi itibari ile taraf olmuş ve Kuş Gölü, Burdur Gölü, Seyfe Gölü, Sultan Sazlığı ve Göksu Deltası’nı Ramsar Liste’sine dahil etmiştir.

Ulusal Mevzuat:30,01,2002 tarih ve 24656 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ile sulak alanlar hakkında ilk direkt ulusal mevzuat uygulamaya konulmuştur.

Bundan önce Çevre Kanunu

(Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği),

DSİ Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki kanun, Hıfzısıhha Kanunu gibi sulak alanları dolaylı olarak kapsayan ulusal mevzuatımız mevcut idi.