babür
02-07-2007, 16:23
KONYA TARÝHÇESÝEfsaneye göre bir zamanlar bu þehre Medüz denen bir canavar musallat olur. Zeus'un oðlu Perse, Medüz'ün baþýný keserek þehri kurtarýr. Halk da, Perse'in bir heykelini þehrin meydanýna diker. Bundan sonra, þehrin ismi heykel þehri demek olan "Ýkonium" olur. Bir zamanlar Anadolu Selçuklu Devleti'nin baþkenti olan Konya'nýn yerleþim tarihi, Can Hasan, Çatalhöyük ve Erbaba kazýlarýnýn sonuçlarýna göre Neolitik Çað'a (MÖ 8000-5500) kadar uzanýr.Çumra, Karaman, Seydiþehir, Beyþehir dolaylarýndaki alanlarda yerleþik hayata geçerek tarým ve avcýlýðý benimsemiþ, kendini savunabilmek için taþtan çeþitli savaþ aletleri yapmýþtýr.
Konya büyük kentleþme evrimine maden evriyle baþladý. M.Ö. 3000'de Alaeddin Tepesine yerleþip güvenliðini saðlayarak kendisini dýþ etkenlerden korudu. Ve yüzyýllar boyunca baðýmsýz yaþadý.
Anadolu'da Hitit egemenliðine son veren Frigler Trakya'dan Anadolu'ya göç etmiþ kavimlerdir. Alaaddin Tepesi ve Karapýnar, Gýcýkýþla, Sýzma'dan elde edilen buluntular MÖ VII. yüzyýla aittir. Frigyalýlardan sonra Konya ( KAVANÝA ) Lidyalýlar ve Ýskender'in istilasýna uðramýþtýr. Daha sonralarý Anadolu'da Roma hakimiyeti saðlanýnca Konya Ýkonium olarak varlýðýný korumuþtur. ( MÖ 25 ). Antalya'dan Anadolu'ya çýkan Hýristiyan azizlerden St. Paul Antiochia ( Yalvac'a ) sonra Ýkonium'a ( Konya'ya ) gelmiþtir. Bu devirde Hatunsaray Lystra-Derbe ve Laodika ( Ladik Halýcý ) ve Sille önemli Bizans yerleþim yeridir. Ýslamiyetin Anadolu'da yayýlmasý ile Bizans'a ( Yani Ýstanbul'a ) Arap akýnlarý baþlamýþtýr. Emeviler, Abbasiler, Konya üzerinden akýnlar yapmýþlardýr.
Klasik çaðlara Konya, Roma Ýmparatorluðu'nun sömürgesi olarak, Roma'lý valiler tarafýndan yönetilmiþ, yerli halk Roma egemenliði altýnda yüzyýllar boyunca Diyar-ý Rum olarak yaþamýþtýr. Siyasal hakimiyet kurulduktan sonra kent biraz büyümüþ, ek iþlev kazanmaya baþlamýþtýr.
Roma Ýmparatorluðu'nun parçalanmasý ve Doðu Roma'nýn Bizans ismiyle siyasal alanda boy göstermesiyle Konya garnizon aracýlýðý ile yüzyýllar boyunca idare edilmiþtir. Hristiyan azizelerinden Saint Paul'un Konya'yý iki defa ziyaret etmesiyle kutsallýk kazanan þehir, Hristiyanlarca da ayrý bir önem kazanmýþtýr.
M.S. 1077 yýlýnda Kutalmýþoðlu Süleyman Bey tarafýndan köhne Bizans'ýn elinden alýnan Konya þehrinin fethi kolay olmuþ, Gevele Kalesi (Takkeli Dað) kumandaný, kalenin anahtarýný ve yöneticiler de yönetimini Selçuklulara býrakmýþtýr. Daha sonra Haçlý Seferlerinin geçit yolu olan Konya'nýn 1096 yýlýnda baþkent olmasýyla "Ýslam-Türk Medeniyeti Tarihi" süresi için de baþlangýç olmuþ ve yüzyýllarca çevreye ýþýk saçmýþtýr. Konya þehrinin büyük bayýndýrlýk etkinlikleri baþlamýþ; medreseler, camiler, kütüphaneler, þifahaneler ve ilim yuvalarý yapýlmýþtýr.
http://www.konyalilar.net/resim/12.jpgKonya'nýn fethi esnasýnda þehir, Alaeddin Tepesi ve civarýnda dar bir alanda bulunuyordu. Pazar yerleri, hanlar, hammadde satan dükkanlar ile bunlarý iþleyen sanatkarlar iþlevlerini bu dar alanda yerine getirmiþlerdir. Yerel pazarlarýn yanýnda uluslararasý pazarlarýn yolu Konya'dan geçtiðinden Cenevizliler, Venedikliler, Lehler gerek iç alýmlarda, gerekse dýþ alýmlarda saðladýklarý mallarýný Konya üzerinden Akdeniz limanlarýna sevk etmiþlerdir.
Konya þehrini kýsa zamanda geliþmesi, oturum alanlarýnýn batýya doðru uzanmasý þehrin savunmasýný zorlaþtýrmýþtýr. Bu durum 1222 yýlýnda Alaeddin Keykubad tarafýndan dýþ kalenin kapýlarýnýn civarýna taþýnmýþtýr.
Bir süre Karamanoðlu egemenliði altýna geçen Konya'nýn Karamanoðlu-Osmanlý çekiþmeleri ile bir kat daha kötüye giderek yüzyýllar boyu sürecek olan karanlýk günlerin devam etmesine neden olmuþtur. Zaman içerisinde Konya'nýn asýl halký, bu kötü günleri tevekkül ile karþýlamýþ; kaderinin bir gün ters döneceðine inanmýþ, kendi gelenek ve göreneklerinyle yaþamayý kabullenmiþtir.
Konya þehrinin kaba çizgileriyle anlattýðýmýz bu tarih hikayesi 20. asrýn ilk çeyreðinde de yeniden devam etmiþtir; Anadolu-Baðdat demiryolunun 1895-1896'da Konya'ya ulaþmasý ve 1901 yýlýnda Avlonyalý Ferit Paþa'nýn Konya'ya vali olarak tayin edilmesiyle ivme kazanmýþtýr. Þehrin fiziki dokusu deðiþmiþ, 1912 yýlýndan baþlamak üzere modern mimari tarzýnda çatýlý ve kargir binalar inþa edilmiþtir. Ulaþýma atlý tramvay dahil edilmiþ 1924 yýlýnda ilk elektrik fabrikasý açýlmýþtýr.
http://www.konyalilar.net/resim/13.jpg
1950 yýlýndan itibaren þehirde yenilik hareketleri baþlamýþ, þehrin sanayileþmesi ile bugünkü modern Konya'nýn hazýrlanmasýna yardýmcý olmuþtur.
Bügun Türkiye'nin sayýlý büyük þehirlerinden olan Konya milyonluk nüfüsü, fabrikalarý, köprüleri, yollarý ile modern bir þehir olmasýyla hepimizin kývanç kaynaðýdýr.
Konya büyük kentleþme evrimine maden evriyle baþladý. M.Ö. 3000'de Alaeddin Tepesine yerleþip güvenliðini saðlayarak kendisini dýþ etkenlerden korudu. Ve yüzyýllar boyunca baðýmsýz yaþadý.
Anadolu'da Hitit egemenliðine son veren Frigler Trakya'dan Anadolu'ya göç etmiþ kavimlerdir. Alaaddin Tepesi ve Karapýnar, Gýcýkýþla, Sýzma'dan elde edilen buluntular MÖ VII. yüzyýla aittir. Frigyalýlardan sonra Konya ( KAVANÝA ) Lidyalýlar ve Ýskender'in istilasýna uðramýþtýr. Daha sonralarý Anadolu'da Roma hakimiyeti saðlanýnca Konya Ýkonium olarak varlýðýný korumuþtur. ( MÖ 25 ). Antalya'dan Anadolu'ya çýkan Hýristiyan azizlerden St. Paul Antiochia ( Yalvac'a ) sonra Ýkonium'a ( Konya'ya ) gelmiþtir. Bu devirde Hatunsaray Lystra-Derbe ve Laodika ( Ladik Halýcý ) ve Sille önemli Bizans yerleþim yeridir. Ýslamiyetin Anadolu'da yayýlmasý ile Bizans'a ( Yani Ýstanbul'a ) Arap akýnlarý baþlamýþtýr. Emeviler, Abbasiler, Konya üzerinden akýnlar yapmýþlardýr.
Klasik çaðlara Konya, Roma Ýmparatorluðu'nun sömürgesi olarak, Roma'lý valiler tarafýndan yönetilmiþ, yerli halk Roma egemenliði altýnda yüzyýllar boyunca Diyar-ý Rum olarak yaþamýþtýr. Siyasal hakimiyet kurulduktan sonra kent biraz büyümüþ, ek iþlev kazanmaya baþlamýþtýr.
Roma Ýmparatorluðu'nun parçalanmasý ve Doðu Roma'nýn Bizans ismiyle siyasal alanda boy göstermesiyle Konya garnizon aracýlýðý ile yüzyýllar boyunca idare edilmiþtir. Hristiyan azizelerinden Saint Paul'un Konya'yý iki defa ziyaret etmesiyle kutsallýk kazanan þehir, Hristiyanlarca da ayrý bir önem kazanmýþtýr.
M.S. 1077 yýlýnda Kutalmýþoðlu Süleyman Bey tarafýndan köhne Bizans'ýn elinden alýnan Konya þehrinin fethi kolay olmuþ, Gevele Kalesi (Takkeli Dað) kumandaný, kalenin anahtarýný ve yöneticiler de yönetimini Selçuklulara býrakmýþtýr. Daha sonra Haçlý Seferlerinin geçit yolu olan Konya'nýn 1096 yýlýnda baþkent olmasýyla "Ýslam-Türk Medeniyeti Tarihi" süresi için de baþlangýç olmuþ ve yüzyýllarca çevreye ýþýk saçmýþtýr. Konya þehrinin büyük bayýndýrlýk etkinlikleri baþlamýþ; medreseler, camiler, kütüphaneler, þifahaneler ve ilim yuvalarý yapýlmýþtýr.
http://www.konyalilar.net/resim/12.jpgKonya'nýn fethi esnasýnda þehir, Alaeddin Tepesi ve civarýnda dar bir alanda bulunuyordu. Pazar yerleri, hanlar, hammadde satan dükkanlar ile bunlarý iþleyen sanatkarlar iþlevlerini bu dar alanda yerine getirmiþlerdir. Yerel pazarlarýn yanýnda uluslararasý pazarlarýn yolu Konya'dan geçtiðinden Cenevizliler, Venedikliler, Lehler gerek iç alýmlarda, gerekse dýþ alýmlarda saðladýklarý mallarýný Konya üzerinden Akdeniz limanlarýna sevk etmiþlerdir.
Konya þehrini kýsa zamanda geliþmesi, oturum alanlarýnýn batýya doðru uzanmasý þehrin savunmasýný zorlaþtýrmýþtýr. Bu durum 1222 yýlýnda Alaeddin Keykubad tarafýndan dýþ kalenin kapýlarýnýn civarýna taþýnmýþtýr.
Bir süre Karamanoðlu egemenliði altýna geçen Konya'nýn Karamanoðlu-Osmanlý çekiþmeleri ile bir kat daha kötüye giderek yüzyýllar boyu sürecek olan karanlýk günlerin devam etmesine neden olmuþtur. Zaman içerisinde Konya'nýn asýl halký, bu kötü günleri tevekkül ile karþýlamýþ; kaderinin bir gün ters döneceðine inanmýþ, kendi gelenek ve göreneklerinyle yaþamayý kabullenmiþtir.
Konya þehrinin kaba çizgileriyle anlattýðýmýz bu tarih hikayesi 20. asrýn ilk çeyreðinde de yeniden devam etmiþtir; Anadolu-Baðdat demiryolunun 1895-1896'da Konya'ya ulaþmasý ve 1901 yýlýnda Avlonyalý Ferit Paþa'nýn Konya'ya vali olarak tayin edilmesiyle ivme kazanmýþtýr. Þehrin fiziki dokusu deðiþmiþ, 1912 yýlýndan baþlamak üzere modern mimari tarzýnda çatýlý ve kargir binalar inþa edilmiþtir. Ulaþýma atlý tramvay dahil edilmiþ 1924 yýlýnda ilk elektrik fabrikasý açýlmýþtýr.
http://www.konyalilar.net/resim/13.jpg
1950 yýlýndan itibaren þehirde yenilik hareketleri baþlamýþ, þehrin sanayileþmesi ile bugünkü modern Konya'nýn hazýrlanmasýna yardýmcý olmuþtur.
Bügun Türkiye'nin sayýlý büyük þehirlerinden olan Konya milyonluk nüfüsü, fabrikalarý, köprüleri, yollarý ile modern bir þehir olmasýyla hepimizin kývanç kaynaðýdýr.