#1 (permalink)
20-04-2007, 14:08
|
΅ ΅ мע ๔яєα๓ ΅ ΅ dansöz dünya salla oynaa..
Kayıt: 29.01.2007 Yaş: 18 Mesajlar: 8.594 Rep gücü: 35 | Baki (1526-1600)
 | |  | | | Asıl adı abdulbaki olan baki,fatih camii müezzinlerinden biri olan Mehmet Efendinin oğludur.1526 yılında doğmuştur.Komşuları Mehmet efendinin yardımıyla medreseye girer,dönemin önemli bilginlerinden dersler alır.Dönemin önde gelen şairlerinden Zati'nin sohbetlerine katılır.Medrese arkadaşları arasından şairler (Nev'i,Valihi)bilim adamları (hoca saadettin) yetişmiştir.Bu sanat ve bilim çevresinde yetişen Baki yirmi yaşına geldiğinde şiirdeki yeteneğini çevresine kabul ettirir.
Hocası Kadızade Şemsüddin Efendinin Halep kadılığına atanması üzerine,onunla birlikte gider.Dört yıl kaldığı Halep dönüşünde Kanuni Sultan Süleyman'a sunduğu şiirlerle padişahın dikkatini çeker.Silivrili Piri Paşa medresesine müderris olarak atanır.Meslek yaşamında hızla yükselir.mekke,Medine ve İstanbul kadılıklarında bulunur.Anadolu ve Rımeli kazaskerliklerinde görevlendirilir.Büyük ün ve refaha kavuşur.Daha sağlığında Sultanü'ş Şuara (şairler sultanı) olarak anılır ancak,asıl istediği Şeyhülislamlığa bir türlü getirilmez.
Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümünden sonra II.Selimm döneminde kıssa bir süre gözden düşse de yükselmeye devam eder.II.Murat ve II.Mehmet dönemlerinde ufak tefek olaylar dışında hep el üstünde tutulur.
EDEBİYATTAKİ YERİ VE ÖNEMİ:Eski kaynaklar Baki'nin kişiliği hakkında açık kalpli,içten,girişken,neşeli,açık sözlü,hoşsohbet bir portre çizmektedirler.Şair nüktedandır.Nükteleri tezkirelere kadar girmiştir.Yine bu kayanklara göre,sevke ve eğlenceye düşkün,yaşamasını seven,neşeli bir kişiliğe sahiptir.Yükselme hırsıda dikkat çekicidir.
Böyle bir kişiliğe sahip Baki'nn dünya görüşü de kişiliğine uygundur.Ona göre dünya geçicidir.Bu kısa ömrü elden geldiğince hoş geçirmek gerekir.
Bu kişilik ve dünya görüşü iyi bir eğimle ve bilgiyle biçimlenmiş;doğuştan getirdiği yüksek şairlik yeteneğiyle birleştirerek,ona sağlığında ün,varlık ve yüksek görevler kazandırmıştır.
Fuzuli ile birlikte döneminin en büyük şairidir.Ustalığını özellikle gazel ve kasidede göstermiştir.İmale ve zihafelere yer vermemiş,Türk dili ile Aruzun kaynaşmasında önemli rol oynamıştır.Şiirlerinde duygudan çok düşünce egemendir.Fuzuli'deki şnce duyarlılık ve çoşku onda görülmez.Yeni buluşlara,kullanılmamış benzetmelere çok önem vermiştir.Söz sanatları ve zeka oyunlarına çokça yer verir.Dize ahengini en üst noktaya ulaştırmıştır.Eskilerin "Sehl-i mümteni" dedikleri düzgün,akıcı ve sağlam bir söyleyişle ulaşmıştır.Ölçü kusurlarından sakınmış,şiir tekniği yönünden eşsiz beyitler yazmıştır.Biçimde kusursuzdur.Mazmun kullanmaktaki ustalığı ile kendinden sonraki şairlere örnek olmuştur.
Şiirlerinde mağrur bir eda vardır.Bunda imporatorluğun görkeminin,çağın şairleri ve padişah tarafında takdir edilmesinin ve kişiliğinin şiirine yansıması kadar sanat gücüne inanmasının da rol vardır.Şiirlerindeki çoşkunluk ve rindliğin tasavvufla ilgisi yoktur.Baki,Osmanlı İmparatorluğu'nun görkemini şiirde temsil etmiş ve göstermiştir.
Dili ağır ve süslü sayılır.Yabancı sözcük ve tamlamalara fazlaca yer vermiştir.Baki'nin dördü düz yazı ,beş yapıtı vardır.Şiirlerini divanında toplamıştır. | |  | |  | |
|  |
Normal
Benzer Konular 
