| | SIMPLE PRESENT TENSE
Şimdi iş cümlelerine başlayacağız İş cümleleri, yapılan, yapılmış olan, yapılacak veya yapılmakta olan bir iş ifade ederler Bir iş bildiren, bir iş ifade eden cümleler, işin yapıldığı zamana göre değişik isimler alırlar. Bu zamanlara, İngilizcede “tense”ler adı verilir.
ilk olarak göreceğimiz zaman şekli “Simple Present Tense” (Geniş Zaman) olacaktır. Bu “tense” bütün diğer İngilizce cümle kuruluşlarında, esas zaman olarak yer tuttuğundan, bunu çok iyi öğrendikten sonra diğer zamanları ve cümle şekillerini öğrenmek kolaylaşacaktır.
Simple Present Tense” ile cümle kurmaya başlamadan önce “direct object” (nesne) nedir, onu bilmemiz gerekir.
Türkçe dilbilgisinde “nesne” adını verdiğimiz bu kelime “Kim?”, “Ne?” ve “Kimi?”, “Neyi?” sorusuna cevap veren kelimedir. Buna isimlerin “i” hali de denir.) (-i, -ı, -yi, -yı)
Ben Ayşe’yi severim.” Cümlesinde “Ayşe” kelimesi “direct object” dir. Çünkü “Kimi seversin?” sorusuna cevap olmuştur. “Dün elma yedim.” cümlesinde “elma” kelimesi “direct object” dir. Çünkü “Ne yedin?” sorusuna cevap olmuştur.
Tabii kurduğumuz bu cümleler Türkçe cümle çatısına göre kurulmuştur.
Türkçe cümle çatısı,
ÖZNE
ben
NESNE
elma
FİİL (YÜKLEM)
yerim
İngilizce cümle çatısı
ÖZNE
İşi yapan
FİİL (YÜKLEM)
yapılan iş
NESNE
İşten etkilene
I
eat
an apple
Bunları öğrendikten sonra, artık “Simple Present Tense” (Geniş Zaman) cümleleri kurabileceğiz
Önce, “Simple Present Tense” (Geniş Zaman) cümlenin tanımını yapalım
Bir iş her zaman yapılırmış gibi ifade ediliyorsa, o cümle geniş zamandır. “Ben giderim.” “Siz koşarsınız.” “Onlar uyurlar.” gibi.
Şimdi, “Ben bir mektup yazarım.” cümlesini bu çatıya göre kuralım.
ÖZNE
I
FİİL
write
NESNE
a letter
Ben bir mektup yazarım.
Şimdi “Sen bir mektup yazarsın.” diyelim.
özne:you nesne:write fill:aletter
Sen bir mektup yazarsın
Simple Present Tense”de şöyle bir özellik vardır.
Kuracağımız cümlede, özne üçüncü tekil şahıssa fiilin sonuna “s” getirilir
Ancak çoğul 3. şahıslarda ve diğer şahıslarda “s” getirilmez.
Yine önceki örneklerimizdeki gibi, “O bir mektup yazar.” Diyelim.
özne fiil nesne
he writes aletter
she writes a letter
O bir mektup yazar
Ancak, ss, sh, ch, x ve o ile biten fiillerin sonuna “es” getirilir.
Örneğin:
He kisses, He rushes, He watches, He boxes, He goes, He does, şeklini alır.
Eğer fiil sessiz bir harften sonra gelen bir “y” harfi ile bitiyorsa “y” harfi “i” harfine dönüşür ve sonuna “es” getirilir.
Örneğin:
I carry – He carries, I hurry – He hurries
Şimdi “Simple Present Tense” cümleleri tüm şahıslara göre bir tablo halinde yazalım.
I write --- ben yazarım
You write ---- sen yazarsın
he writes ---- o yazar
she writes --- o yazar
we writes---biz yazar
you writes---siz yazar
they writes--- onlar yazar
DİKKAT: “Our friend” (bizim arkadaşımız) müzikten hoşlanır, cümlesini kurmak istersek----Our friend likes music.
Bizim arkadaşımız müzikten hoşlanır.
Dememiz gerekir. Buradaki “bizim” sıfatı sizi yanıltmasın. Çünkü, asıl kelime, yani işi yapan özne, “biz” değil, “bizim arkadaşımız”dır. Yani bir tek kişidir. Bu nedenle fiil “s” alır.
Eğer “bizim arkadaşlarımız” deseydik, yani öznemiz “Our friends” olsaydı, o zaman çoğul olacaktı ve kuralımıza göre fiil “s” almayacaktı. Cümlemiz
Our friends like music
Bizim arkadaşlarımız müzikten hoşlanır.
vs.
Ahmet and Ayşe write a letter.
Ahmet ve Ayşe bir mektup yazarlar.
My father gives me money.
Babam bana para verir.
Our fathers give us money.
Bizim babalarımız bize para verirler. olur
Şimdi, “Simple Present Tense” ile çeşitli örnekler yapabiliriz.
I go to school everyday.
Ben her gün okula giderim
My sister lives in Kırıkkale.
Benim kız kardeşim Kırıkkale’de yaşar.
Children play in the garden
Çocuklar bahçede oynarlar.
İngilizcede fiilleri, yalnız başına söylediğimiz zaman başlarına getirilen “to” eki (to go: gitmek, to write: yazmak), mek, mak anlamına gelir. İsimlerin başına geldiği zaman ise, e, a, ye, ya anlamı verir. (Örneğin; to Ankara : Ankara’ya, to school: okula)
Şimdi “Simple Present Tense”in olumsuz ve soru şekillerini öğreneceğiz. “Simple Present Tense” ile kuracağımız cümlelerin olumsuz ve soru şekillerinde “do” yardımcı fiilini kullanacağız.
Önce olumsuz şeklini görelim. Cümle çatısını şöyle kuracağız. Olumlu cümlemizi aynen alacağız ve özne ile fiil arasına “do not” eklerini getireceğiz.
I go to school. Ben okula giderim. (olumlu)
I do not go to school. Ben okula gitmem. (olumsuz)
You go to school. Sen okula gidersin.
You do not go to school. Sen okula gitmezsin
Yalnız üçüncü tekil şahıslarda “do not” yerine “does not” ekleri getirilir
örenk
He goes to school. O, okula gider.
He does not go to school. O, okula gitmez.
Yani olumlu cümlelerde asıl fiilin sonuna getirilen “s” veya “es” eki “do” yardımcısının sonuna getiriliyor ve asıl fiil aynen kalıyor.
We go to school. Biz okula gideriz.
We do not go to school. Biz okula gitmeyiz.
You go to school. Siz okula gidersiniz.
You do not go to school. Siz okula gitmezsiniz.
They go to school. Onlar okula giderler.
They do not go to school. Onlar okula gitmezler.
Şimdi olumsuz cümlelere çeşitli örnekler yapalım.
She does not go to Antalya every summer.
O, her yaz Antalya’ya gitmez.
Ali does not drink milk at breakfast
Ali kahvaltıda süt içmez.
Ali does not drink milk at breakfast.
Ali kahvaltıda süt içmez.
He does not look at his book.
O, kitabına bakmaz
“to look” bakmak fiilinden sonra, “e, a, ye, ya” eki olarak “to” yerine “at” kullanılır.
I look to the birds” diyemeyiz. Bunun yerine “I look at the birds” diyebiliriz.
Ayşe does not look at the wall.
Ayşe duvara bakmaz.
I do not drink milk at breakfast.
Ben kahvaltıda süt içmem.
You do not listen to the radio in the morning
Siz sabahları radyo dinlemezsiniz.
Siz sabahları radyo dinlemezsiniz.
Konuşma dilinde genellikle “do not” kısaltılarak “don’t” (dont) olarak kullanılır. “does not”ın kısaltılmışı da “doesn’t” (dazınt) tır.
I don’t go to school.
Ben okula gitmem.
He doesn’t go to school.
O, okula gitmez.
My father doesn’t drink tea at breakfast.
Babam kahvaltıda çay içmez.
They don’t live in this house.
Onlar bu evde yaşamazlar
Şimdi de “Simple Present Tense” cümlelerin soru şeklini görelim. Bu cümlelerin çatısını da şöyle kuracağız: Olumlu cümleyi aynen alacağız ve öznenin başına “do” yardımcı fiilini getireceğiz.
ornek:I go to school. Ben okula giderim. (olumlu düz cümle)
Do I go to school? Ben okula gider miyim? (soru cümlesi
You go to school. Sen okula gidersin.
Do you go to school? Sen okula gider misin?
3. Tekil şahıslarda da “do” yerine “does” getireceğiz ve fiilin sonundaki “es” takısını kaldıracağız. Örneğin:
He goes to school. O, okula gider.
Does he go to school? O, okula gider mi?
We go to school. Biz okula gideriz.
Do we go to school? Biz okula gider miyiz?
They go to school. Onlar okula giderler.
Do they go to school? Onlar okula giderler mi?
Şimdi soru cümlelerine çeşitli örnekler yapalım.
Do you drink milk?
Siz süt içer misiniz?
Şimdi de “Simple Present Tense” ile çok sık kullanılan zaman zarflarını tablo halinde yazalım.
Everyday Her gün
Every Sunday Her pazar
Every night Her gece
Every summer Her yaz
Every winter Her kış
Every week Her hafta
Every morning Her sabah
Every evening Her akşam
Şimdi Simple Present Tense cümlelerin olumlu, olumsuz ve soru şekilleri ile çeşitli örnekler yapalım
Do you like apples?
Elma sever misiniz?
No, I do not like apples.
Hayır, ben elma sevmem.
I like oranges.
Ben portakal severim
Do you see your friends everyday?
Siz hergün arkadaşlarınızı görür müsünüz?
No, we don’t see our friends everyday.
Hayır, biz hergün arkadaşlarımızı görmeyiz
We see our friends on Sundays.
Biz arkadaşlarımızı Pazar günleri görürüz. | |